Dark Web එකට යන්න කලින් මේක කියවන්න! 💀 (ඇත්තම කතාව)
මචං, උඹ හිතාගෙන ඉන්නේ Google එකේ search කරලා ගන්න පුළුවන් දේවල් විතරයි Internet එකේ තියෙන්නේ කියලාද? පොඩ්ඩක් ඉඳපන්. අපි දන්න Internet එක හරියට අයිස් කන්දක් වගේ. අපි දකින්නේ උඩ තියෙන ටික විතරයි. යට? අන්න එතන තමයි සෙල්ලම තියෙන්නේ. අද OneReddak එකෙන් අපි කතා කරන්නේ ගොඩක් අය අහල තිබුණට හරියට දන්නේ නැති, ෆිල්ම් වල විතරක් දකින Dark Web එක ගැන.
හැබැයි පුතෝ, මේක කියවලා නිකන් වීරයෙක් වෙන්න ගිහින් කෙලවගන්න එපා. මේක දැනුමට විතරයි හොඳේ!
Deep Web vs Dark Web: මොකක්ද මේ පටලැවිල්ල? 🤔
ගොඩක් අය හිතන්නේ Deep Web කියන්නෙම Dark Web කියලා. නෑ මචං, ඒක වැරදියි. මේක පොඩ්ඩක් පැහැදිලි කරගමු.
- Surface Web: මේ අපි හැමදාම දකින Facebook, YouTube, OneReddak වගේ Google එකට අහුවෙන සයිට්. මේක මුළු ඉන්ටර්නෙට් එකෙන් 4%ක් විතරයි.
- Deep Web: මේක තමයි ලොකුම කොටස. පාස්වර්ඩ් දාලා ලොග් වෙන්න ඕන බැංකු ගිණුම්, ඔයාගේ Email එකේ Inbox එක, Netflix වගේ සයිට් වල පිටිපස්සේ තියෙන දත්ත. මේවා කාටවත් නිකන් බලන්න බෑ. නීති විරෝධී නෑ.
- Dark Web: අන්න මේක තමයි අර අයිස් කන්දේ යටම තියෙන අඳුරු කොටස. මෙතන තියෙන සයිට් Google එකේ Search කරලා හොයන්න බෑ. මේවට යන්න විශේෂ බ්රවුසරයක් ඕන.
කොහොමද Dark Web එකට යන්නේ? (Tor Browser) 🧅
Dark Web එකට යන්න Chrome, Edge වගේ ඒවගෙන් බෑ. ඒකට ඕන Tor (The Onion Router) කියලා විශේෂ බ්රවුසරයක්. මේක හදලා තියෙන්නේ ඇමරිකානු නාවික හමුදාවෙන් පටන් ගත්ත ප්රොජෙක්ට් එකකින් උනාට, දැන් මේක Run කරන්නේ The Tor Project කියන ලාභ නොලබන ආයතනයකින්.
මේකේ විශේෂත්වය තමයි, අපි ඉන්ටර්නෙට් යනකොට අපේ දත්ත ලෝකේ වටේ තියෙන සර්වර් ගොඩක් හරහා පැන පැන තමයි යන්නේ (හරියට ලූනු ගෙඩියක ස්ථර වගේ). ඒ නිසා අපි කවුද, කොහෙන්ද ආවේ කියලා හොයන්න FBI එකට වුනත් ලේසි නෑ. හැබැයි මතක තියාගන්න, ලේසි නෑ කියන්නේ "බැහැ" කියන එක නෙවෙයි!
Dark Web එකේ මොනවද වෙන්නේ? 😲
මේකේ හොඳ පැත්තකුයි නරක පැත්තකුයි දෙකම තියෙනවා.
1. හොඳ පැත්ත (The Good)
හැමෝම කුඩු විකුණන්න මේකට එන්නේ නෑ. තමන්ගේ රටේ ආණ්ඩුවෙන් ඉන්ටර්නෙට් තහනම් කරපු මිනිස්සු, මාධ්යවේදීන්, සහ රහස් හෙළි කරන අය (Whistleblowers) තමන්ගේ ආරක්ෂාවට Tor පාවිච්චි කරනවා. උදාහරණයක් විදියට BBC News එකටත් Dark Web එකේ සයිට් එකක් තියෙනවා censorship තියෙන රටවල අයට කියවන්න.
2. නරක පැත්ත (The Bad & The Ugly)
මෙතන තමයි අවුල තියෙන්නේ. Silk Road වගේ නම ගිය මාකට්ප්ලේස් වල කුඩු, හොර ආයුධ, හොරකම් කරපු Credit Card විස්තර (HaveIBeenPwned එකෙන් බලන්න ඔයාගේ ඒවත් තියෙනවද කියලා), සහ Hacking Tools ඕන තරම් විකුණන්න තියෙනවා. 2025 දී විතරක් මිලියන 300ක රෙකෝඩ්ස් Dark Web එකට ලීක් වෙලා තියෙනවා කියලා The Hacker News එකේ පවා ගියපු රිපෝට්ස් වල තිබුණා.
පරෙස්සමෙන්! (Safety Tips) 🛡️
නිකමට හරි මේ පැත්තේ රවුමක් දාන්න හිතන් ඉන්නවා නම්, මේ ටික අනිවාර්යයෙන්ම ෆලෝ කරන්න. නැත්නම් සොරි තමයි.
- VPN එකක් දාගන්න: Tor එක විතරක් මදි. හොඳ VPN එකක් පාවිච්චි කරන්න. මේ ගැන අපි කලින් ලියපු හොඳම VPN ගැන ලිපිය මෙතනින් කියවන්න.
- Webcam එක වහන්න: ඕනම වෙලාවක හැකර් කෙනෙක්ට ඔයාගේ කැමරාව access කරන්න පුළුවන්. ටේප් කෑල්ලක් අලවලා තියන්න.
- Download කරන්න එපා: කිසිම ෆයිල් එකක් download කරන්න එපා. ඒවගේ වෛරස් තියෙන්න පුළුවන් 99%ක්ම.
- Script Run කරන්න එපා: Tor එකේ JavaScript off කරලා තියන්න.
අන්තිමට කියන්න තියෙන්නේ...
Dark Web කියන්නේ සෙල්ලම් පිටියක් නෙවෙයි. ඒක කුතුහලයට ගිහින් බලන්න පුළුවන් තැනක් වුනාට, නොදන්න දේවල් කරන්න ගිහින් අමාරුවේ වැටෙන්න එපා. ඔයාගේ පුද්ගලික දත්ත ගැන බයයි නම්, අඩුම තරමේ DuckDuckGo වගේ ප්රයිවසි සර්ච් එන්ජින් එකක්වත් පාවිච්චි කරන්න පුරුදු වෙන්න.
මේ වගේ තවත් ටෙක් ගැන අලුත් විස්තර දැනගන්න OneReddak එක්කම ඉන්න! තව විස්තර ඕන නම් Electronic Frontier Foundation (EFF) එකේ සයිට් එක පැත්තේ ගිහින් බලන්න.